Η γνώμη μου για την τριλογία «50 αποχρώσεις του γκρι»

50 αποχρώσεις του γκρι
50 αποχρώσεις του γκρι

Αναμφισβήτητα ένα από τα πιο πολυσυζητημένα βιβλία των τελευταίων ετών είναι το «50 αποχρώσεις του γκρι» της συγγραφέως E. L. James. Βασικά δεν πρόκειται για ένα βιβλίο αλλά για τριλογία («Πενήντα αποχρώσεις του γκρι», «Πενήντα πιο σκοτεινές αποχρώσεις του γκρι», «Πενήντα αποχρώσεις του γκρι. Απελευθέρωση») αλλά ευρύτερα γνωστό ως όνομα έγινε το πρώτο μέρος της τριλογίας. Γύρω λοιπόν από το φαινόμενο των «Πενήντα αποχρώσεων του γκρι» έγιναν συζητήσεις επί συζητήσεων και γράφτηκαν άρθρα επί άρθρων (πραγματικά κανένας δε μπορεί να συνειδητοποιήσει την έκταση της δημοσιότητας αυτών των βιβλίων και την παντός είδους ενασχόληση/δραστηριότητα σε σχέση με αυτά). Πολλοί φανατικοί θαυμαστές της τριλογίας απολάμβαναν τον ευρύ παροξυσμό γύρω από την νέα αγαπημένη τους «εμμονή», ενώ οι φανατικοί haters των βιβλίων χτυπιόντουσαν σε όλα τα Μ.Μ.Ε. για το πώς είναι δυνατόν τέτοια «σκουπίδια» να έχουν τόσες πωλήσεις και ν’ απασχολούν τη γνώμη τόσων πολλών ανθρώπων! Άκρη δε βγήκε. Ακούστηκαν αρκετά σοβαρές απόψεις και μερικές εντελώς γελοίες. Είναι τι θεωρεί και ο καθένας μας πλέον «απαράδεκτο», ή «σκανδαλώδες» ή «σκουπίδι» ή δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο. Εγώ είμαι στη φάση που τελειώνω το τρίτο βιβλίο της σειράς («Πενήντα αποχρώσεις του γκρι. Απελευθέρωση»)  και όσο έχω ακόμη φρέσκα αυτά που διάβασα θα προσπαθήσω να συγκεντρώσω σ’ αυτό το άρθρο αυτά τα οποία σκέφτομαι για το ζήτημα «Πενήντα αποχρώσεις του γκρι».

  1. Σχετικά με την υπόθεση των τριών βιβλίων: Οκ, σίγουρα δεν είχαν την ενδιαφέρουσα πλοκή αστυνομικού μυθιστορήματος, καθώς στη συγκεκριμένη περίπτωση η πλοκή εξυπηρετούσε αποκλειστικά το μοναδικό στόχο της συγγραφέως: Να βάλει το πρωταγωνιστικό μας ζευγάρι να βιώνει έντονα συναισθήματα και να κάνει έρωτα ξανά και ξανά. Ναι, κάποια στιγμή απλά καταντούσε απόλυτα βαρετό το να ξανά διαβάσεις μια ακόμα ερωτική σκηνή ανάμεσα τους, αλλά εγώ υπέμενα την ανάγνωση των ερωτικών περιγραφών έχοντας ένα και μοναδικό στόχο: Ήθελα να δω αν σε κάθε νέα ερωτική σκηνή θα υπήρχε ένα οποιοδήποτε καινούριο στοιχείο σε σχέση με όσα είχα ήδη διαβάσει στις προηγούμενες σελίδες. Ναι, έβλεπα πολλά να επαναλαμβάνονται (περιγραφές, φράσεις και συμπεριφορές των ηρώων) αλλά ευτυχώς πάντα εντόπιζα και κάτι καινούριο.

Βεβαίως, το μεγάλο παράδοξο που θέλω να επισημάνω σε σχέση με την όλη ιστορία είναι το εξής: Η γενική υπόθεση παρουσίαζε ένα κάποιο ενδιαφέρον και είχε μια αρκούντως γρήγορη εξέλιξη. Αυτές που είχαν συχνά το μεγαλύτερο πρόβλημα ρυθμού, γραφής και εντέλει ενδιαφέροντος ήταν οι ερωτικές σκηνές. Με άλλα λόγια αυτό που θεωρώ τραγικό είναι πως σε μια σειρά ερωτικών βιβλίων οι ερωτικές σκηνές ήταν ίσως οι λιγότερο ενδιαφέρουσες.

  1. Παρά τα όποια προβλήματα γραφής της E.L. James τα βιβλία της – ας το παραδεχτούμε – ήταν αρκετά σέξι. Βέβαια, όπως ανέφερα παραπάνω αυτό δεν ισχύει για όλες τις ερωτικές περιγραφές των βιβλίων. Παρ’ όλα αυτά δηλώνω ως αναγνώστρια πως εντόπισα αποσπάσματα τα οποία μπορούν να θεωρηθούν αρκετά σεξουαλικά και ερεθιστικά. Φυσικά όχι με τον τρόπο που μπορεί να είναι σέξι κι ερεθιστικό ένα έργο μεγάλου συγγραφέα. (Όπου «μεγάλο συγγραφέα» εννοώ συγγραφείς ερωτικής λογοτεχνίας επιπέδου Ανδρέα Εμπειρίκου, Νιν, Μίλερ ακόμη και Ντε Σαντ). Αλλά αντικειμενικά μιλώντας αν πολλοί το θεωρούν ένα ανάγνωσμα ύφους ή επιπέδου άρλεκιν τότε ευτυχώς ήταν σημαντικά πιο ερωτικό, περιεκτικό και ευφυές από όποιο άρλεκιν έχω διαβάσει ως τώρα– κι έτυχε ένα φεγγάρι της ζωής μου να διαβάζω χείριστης ποιότητας άρλεκιν (ναι, πολλά απ’ αυτά ήταν περιπτέρου!).
  2. Ας μην ξεχνάμε ότι η συγγραφέας υπήρξε έντιμη σε αυτό που πρόσφερε στο κοινό. Δεν ισχυρίστηκε πως κυκλοφόρησε ένα υψηλού επιπέδου ανάγνωσμα προορισμένο για πανεπιστημιακή διατριβή – αν και είναι φοβερό το πόσες επιστημονικές κουβέντες και δημόσιες συναθροίσεις έχουν γίνει με αφορμή τις «Πενήντα αποχρώσεις του γκρι» (Ήμουν παρούσα σε μερικές απ’ αυτές!). Η James έδωσε ένα συμπαθητικό ανάγνωσμα στη μέση γυναίκα – δε θα πω νοικοκυρά γιατί εδώ και χρόνια πολλοί χρησιμοποιούν τον όρο «νοικοκυρά» υποτιμητικά και στο κάτω-κάτω όλες είμαστε ΚΑΙ νοικοκυρές (συν όλα τ’ άλλα!). Αν λοιπόν η μέση γυναίκα το αγόρασε, το διάβασε κι ενθουσιάστηκε κι έπειτα πρότεινε και στις φίλες της να το διαβάσουν, και εν συνεχεία αυτές με τη σειρά τους κάνανε το ίδιο στις δικές τους φίλες και ούτω καθ’ εξής, τότε η συγγραφέας μας κάτι έκανε καλά κι αυτό πρέπει επιτέλους να της αναγνωριστεί! Αν ο ερωτισμός της πλειονότητας των γυναικών που διάβασαν τα βιβλία αφυπνίστηκε έστω και σε υποτυπώδη βαθμό, τότε η τριλογία της James δεν είναι για τα σκουπίδια.
  3. Τ’ ότι δεν άρεσαν τα βιβλία στους άντρες αναγνώστες δεν ξέρω αν λέει και πολλά. Αντίθετα οι λόγοι που συνέβη αυτό μπορούν να είναι πολλοί. Καταρχάς, την εν λόγω τριλογία την έγραψε γυναίκα άρα είναι γραμμένη με «γυναικείο» τρόπο. Μην ρωτήσει κανείς τώρα ποιος είναι ο γυναικείος τρόπος γραφής! Ένα απλό σερφάρισμα στο διαδίκτυο θα σας βοηθήσει να βρείτε εκατοντάδες δείγματα γυναικείας και αντρικής γραφής. Πού ακριβώς; Μα σε διάφορες ιστοσελίδες ερωτικού περιεχομένου οι οποίες διαθέτουν ποικιλία ερωτικών ιστοριών γραμμένων από απλούς χρήστες και μέλη/τακτικούς επισκέπτες των συγκεκριμένων διαδικτυακών τόπων. Αν μπείτε στον κόπο να διαβάσετε 2-3 ιστορίες γραμμένες από άντρες και μετά άλλες 2-3 γραμμένες από γυναίκες θα διαπιστώσετε το εντελώς αυτονόητο: Αλλιώς γράφει ένας άντρας, αλλιώς μια γυναίκα (τουλάχιστον τις περισσότερες φορές). Αλλού θα εστιάσει ο άντρας στη σεξουαλική φαντασίωση κι αλλού η γυναίκα. Άλλες λέξεις θα χρησιμοποιήσει ο άντρας απ’ τη γυναίκα και γενικότερα η εκφορά του λόγου του θα είναι διαφορετική απ’ ότι η γυναικεία εκφορά του λόγου. Εν κατακλείδι λοιπόν η E. L. James ως γυναίκα έγραψε τα βιβλία αυτά με το μόνο τρόπο που ήξερε: τον δικό της και ο δικός της τρόπος είναι γυναικείος!

Σε σχέση με όλα τα παραπάνω θέλω επίσης να εκφράσω το πόσο τεράστια εντύπωση μου έκανε το γεγονός πως πολλοί άντρες δεν αποδέχονται ακόμη τον όρο «λογοτεχνία για γυναίκες». Δεν ξέρω τι γίνεται με τα διάφορα είδη λογοτεχνίας (ιστορικό, φανταστικό, αστυνομικό μυθιστόρημα κ.λ.π.) αλλά τα ερωτικά αναγνώσματα μπορούν άλλοτε να απευθύνονται κατά κύριο λόγο σε άντρες και άλλοτε κατά κύριο λόγο σε γυναίκες!  Θα με εξέπληττε αν ο γυναικείος τρόπος γραφής της E. L. James άρεσε σε άντρες. Όπως γνωρίζω ότι πολλές γυναίκες δεν αντέχουν να διαβάσουν ερωτική λογοτεχνία γραμμένη από άντρα, φαντάζομαι απλά πως συχνά θα ισχύει και το αντίθετο. Πρέπει απλά να αποδεχτούμε πως στην περίπτωση της ερωτικής λογοτεχνίας ο εκάστοτε συγγραφέας δεν απευθύνεται μόνο στον άνθρωπο αναγνώστη, αλλά και στο φύλο των αναγνωστών.

  1. Για την προσβολή της γυναικείας χειραφέτησης: Ποιος ήρθε;! Ως γυναίκα έχω να πω πως ουδεμία στιγμή ένιωσα λιγότερο χειραφετημένη κι ανεξάρτητη διαβάζοντας την εν λόγω τριλογία. Υποψιάζομαι ότι αρκετοί κι αρκετές τα είπανε αυτά για να αποτρέψουν τις μαμάδες ή τις κόρες τους να διαβάσουν τα βιβλία (το αντίθετο πέτυχαν!) κι αν με ρωτάτε η κυκλοφορία των βιβλίων αυτών υποστηρίζει το ακριβώς αντίθετο: Ότι επιτέλους η γυναικεία χειραφέτηση μοιάζει να υφίσταται και εξαιτίας αυτής μια γυναίκα συγγραφέας μπορεί να μιλάει (με τον όποιο τρόπο) για το σεξ και οι γυναίκες μπορούν να διαβάζουν χωρίς ενοχές την ερωτική λογοτεχνία που θέλουν. Και μη μου πείτε τώρα πως το είδος του σεξ στα βιβλία της E.L. James ήταν το μείζον ζήτημα! Κι ακόμη διερωτώμαι: Τώρα θυμήθηκαν οι πάντες τις γυναίκες και τη χειραφέτηση τους; Ας κοιτάξουν όλοι αυτοί που μιλούν με τόσο στόμφο τι παίζει σε παγκόσμια κλίμακα με τα δικαιώματα και τα δεδομένα ποιότητας ζωής των γυναικών και μετά ας κάνουν και σχόλια για το αν οι γυναίκες πρέπει ενώ κάνουν σεξ να τρώνε και δέκα ξυλιές στα οπίσθια ή όχι. Ακόμη και ο εντελώς άχαρος τρόπος με τον οποίο κάποιοι προσπάθησαν να πουν στις γυναίκες ποιος είναι ο «χρηστός» τρόπος να φαντασιώνονται το σεξ με κάνει έξαλλη. «Θα μου πεις εσύ τι να φαντασιώνομαι και πώς να πηδιέμαι;» που θα έλεγε και μια φίλη μου. Και γιατί είναι πιο εντάξει άντρες – ειδικά των ανώτερων κοινωνικά και οικονομικά στρωμάτων – να ξημεροβραδιάζονται σε βίλες και πύργους με πόρνες, δεμένοι με χειροπέδες να μαστιγώνονται αλύπητα και να συμμετέχουν σε ατελείωτα όργια (αυτά έχουν γραφτεί εδώ και αιώνες σε βιβλία και πλέον περνιούνται εντελώς στο ντούκου) και όταν φτάνουμε στις φαντασιώσεις της μέσης γυναίκας η σεξουαλική βία (με την απόλυτη συγκατάθεση της κάθε γυναίκας!) ξαφνικά να θεωρείται χειρότερη από καρκίνος στους λεμφαδένες; Με κάτι τέτοιες ατάκες τύπου «Το τέλος της γυναικείας χειραφέτησης έφτασε» κάνουν καριέρα κάτι ξεχασμένοι συγγραφείς και κριτικοί τέχνης σε κάτι μεσημεριανές και βραδινές εκπομπές γελοίων δημοσιογράφων οι οποίοι με θρασύτατη ημιμάθεια κρίνανε και εξακολουθούν να κρίνουν τους πάντες.

Συμπέρασμα: Αφήστε τις γυναίκες ήσυχες να διαβάσουν ό,τι θέλουν κι έχουν ανάγκη. Αν μια ερωτική τριλογία του συγγραφικού επιπέδου της E.L. James μπορεί να βοηθήσει μια γυναίκα να αντέξει τον αφάνταστα ανιαρό γάμο της ή να την ωθήσει να διερευνήσει τη σεξουαλικότητα της με τον εκάστοτε σύντροφο της (έστω κι αν αυτό σημαίνει πως θα ψάξει λίγο πιο σοβαρά να δει τι ακριβώς αφορά το BDSM), τότε απ’ όλο αυτό προκύπτει και κάτι θετικό. Ας είναι κι έτσι, λοιπόν.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s