Μάνα, μητέρα, μαμά

Για τη μάνα μου
Για τη μάνα μου

Οι προσδιορισμοί του προσώπου με το οποίο προοριζόμαστε να έχουμε την πρώτη και διαχρονικά την πιο «στενή» σχέση είναι πολλοί και διάφοροι: Μάνα, μανούλα, μανουλίτσα, μαμά, μητέρα, μητερούλα, μητερώνα (παλιό, μην το ψάχνετε!) και πολλές άλλες ελληνικές και ξένες προσφωνήσεις που μπορείτε να βρείτε και να χρησιμοποιήσετε. Απ’ όσο τώρα μπορώ να θυμηθώ τον εαυτό μου, ποτέ μετά τα 7-8 μου χρόνια δε χρησιμοποίησα  υποκοριστικά τύπου «μανούλα» για να προσφωνήσω τη γυναίκα που με γέννησε. Είναι που μπορεί να ένιωθα πως μεγάλωσα, πως ήμουν πια «κοτζάμ κοπέλα» και αυτά τα «μανουλίτσα» ακούγονταν πολύ «μωρουδίστικα» στον προεφηβικό εγκέφαλο μου. Διατήρησα για χρόνια το «μαμά» και πρέπει εκεί γύρω στα 15-16 να μου κόλλησε για καλά το «μάνα» (μου ακουγόταν πολύ σοβαρό και ενήλικο, οπότε το χρησιμοποιούσα με καμάρι!) κι από τότε δύσκολα έβγαινε κάποια άλλη λέξη απ’ το στόμα μου όταν καλούσα ή ανέφερα τη μάνα μου. Πλέον στη φάση που βρίσκομαι το «μάνα» θα γίνει «μαμά» αν θέλω να ζητήσω χάρη/εξυπηρέτηση (παλιό αλλά καλό κόλπο!) ή αν θέλω να πετάξω κανένα ειρωνικό τύπου «Ναι, μαμά». Διαφορετικά το «μάνα» δεν έχει λόγο να αλλαχτεί στις καθημερινές μου φράσεις. Βέβαια, το αποκορύφωμα στην όλη υπόθεση της «ονοματοδοσίας» της μάνας μου προέκυψε τα τελευταία χρόνια κατόπιν δικής μου εμπνεύσεως. Προσφωνήσεις όπως το «Σούζυ» (από τη γνωστή ταινία της Βλαχοπούλου με το αείμνηστο «Σούζυ τρως, και ψεύδεσαι και τρως!») – χωρίς καμιά «μαμουλίστικη» λέξη μπροστά ή πίσω – έχουν την τιμητική τους και τείνουν να επικρατήσουν. Κατά διαστήματα σκέφτομαι πως ο τρόπος προσφώνησης της μάνας μου πέρασε, περνά και θα περνά φάσεις όπως και η ίδια η σχέση μας. Ποια άραγε η επόμενη φάση; Ποια άραγε η επόμενη προσφώνηση;

Κατά τη φροϋδική σκέψη τα οιδιπόδεια συμπλέγματα διατηρούνται ανάμεσα σε παιδιά και γονείς του αντίθετου φύλου. Στη δική μου οικογένεια αυτό επιβεβαιωνόταν μόνο εν μέρει. Ο πατέρας μου παρ’ όλο που ισχυριζόταν με πάθος την αδυναμία του σ’ εμένα, δε δίσταζε και δε διστάζει έως και σήμερα να θεωρεί «τ’ αγόρια αλλιώτικα από τα κορίτσια» – ναι, ο μπαμπάκας μου και το μυαλό του βρίσκονται ακόμη σ’ εκείνα τα «μακρινά» παρελθοντικά χρόνια – κάτι που διαφαίνεται πλήρως στον σημαντικά μεγαλύτερο σεβασμό που τρέφει για τον αδερφό μου απλά και μόνο γιατί οι μοίρες αποφάσισαν να γεννηθεί γένους αρσενικού. Απ’ την άλλη η μάνα μου παρ’ όλο που συνεχώς μας επαναλάμβανε ότι τις πιο ήρεμες, σοβαρές και συνοπτικές συζητήσεις τις έκανε με το γιο της – με τον οποίο οι χαρακτήρες τους μοιάζουν πολύ, επικοινωνούν καλύτερα και λοιπά και λοιπά – δε δίστασε κάποτε να δηλώσει σε φιλική συνάθροιση (παρουσία εμού) πως «πάντα η σχέση μάνας-κόρης είναι πιο στενή απ’ οποιαδήποτε άλλη». Τι θέλω να πω με τα παραπάνω παραδείγματα; Πως ένα μεγάλο κεφάλαιο στην ψυχανάλυση σαφέστατα καταλαμβάνει και η σχέση με το γονιό του ίδιου φύλου, ο οποίος γονιός ουσιαστικά είναι και το βασικό μας πρότυπο για τη διαμόρφωση – τουλάχιστον – του μελλοντικού κοινωνικού μας φύλου. Παράλληλα οι γονείς περιμένουν απ’ τα παιδιά του ίδιου φύλου – όσο κι αν άμεσα δεν το παραδέχονται! – ν’ αποτελέσουν μια φυσική συνέχεια τους, να καταφέρουν όσα οι ίδιοι δε μπόρεσαν ή δεν πρόλαβαν κατά τα προηγούμενα χρόνια.

Η μάνα μου πάντα με μπέρδευε με τις επιθυμίες της. Ναι, ζητούσε από ‘μένα πράγματα και ναι, πολλά  απ’ αυτά είχε η ίδια ονειρευτεί να τα πραγματοποιήσει. Όμως στην πορεία των χρόνων μπόρεσα να δω πως αρκετά απ’ όσα επέμενε να γίνουν δεν τα ζητούσε αποκλειστικά και μόνο για την προσωπική της ηθική ικανοποίηση κι επιβεβαίωση μα γιατί πραγματικά και ουσιαστικά ήθελε να με δει με καλύτερη μοίρα απ’ τη δική της. Με ήθελε πιο μορφωμένη, πιο ανεξάρτητη, ακόμα και πιο ευτυχισμένη απ’ την ίδια. Ευτυχώς τα ‘φερε έτσι η ζωή και διαπίστωσα ότι τις δικές της αγωνίες – τις οποίες προφανώς θεωρούσε «βαριές κι ασήκωτες» – ήθελε να της πάρει από τις δικές μου πλάτες. Ήταν τελικά από εκείνους τους γονείς που δεν ήθελαν τα παιδιά τους «να δουν τη γλύκα, για να μάθουν!». Ήθελε να μάθω, αλλά όταν έπαιρνα εγώ τη «γλύκα» από κάτι, την έπαιρνε κι αυτή μαζί μου (κάποιες φορές μάλιστα η δική της δόση «γλύκας» ήταν πιο αυξημένη και πιο τοξική απ’ τη δική μου). Ακόμη και τις φορές που ξεκάθαρα διαφωνούσε δεν στάθηκε ποτέ απέναντι μου. Βρισκόταν πάντα δίπλα και μου κρατούσε το χέρι, παρ’ όλο που κατά διαστήματα μπορεί να μου φώναζε να «συμμορφωθώ» και μετά -σχεδόν πάντα – την παίρνανε τα δάκρυα.

Η μάνα μου γιορτάζει σήμερα. Αυτή τη χρονιά περισσότερο από κάθε άλλη φορά – το γιατί το ξέρει και το ξέρω καλά κι εγώ – θέλω να της ευχηθώ χρόνια της πολλά και κατά το εφικτό πιο ευτυχισμένα. Η αλήθεια είναι  πως πάντα – μα πάνω απ’ όλα- στις δύσκολες και άβολες στιγμές είναι που νιώθω τη στήριξη της και τον «ίσκιο» της να με προσεγγίζει προστατευτικά και όλο τρυφερότητα – σε συνδυασμό με τις φωνές της, τα παράλογα σενάρια και το άγχος της φυσικά. Η σχέση μας είναι σίγουρα στενή – ίσως και η πιο στενή απ’ όλες τις σχέσεις – αλλά είναι ταυτόχρονα και η πιο δύσκολη και η πιο κουραστική. Δύσκολο κι επώδυνο να συμβιώνουν μαζί δυο γυναίκες, μα και υπέροχο το ν’ αγαπιούνται και να πασχίζουν να στηρίξουν η μια την άλλη. Ήδη έχω αποδεχτεί πως κατά τη διάρκεια των χρόνων που είναι γραφτό να ζήσουμε μαζί, η σχέση μας θα γίνεται όλο και πιο απαιτητική και περίπλοκη μα συνάμα όλο και πιο απαραίτητη. Το κορυφαίο είναι πως όλα αυτά τα ισχυρίζομαι εγώ! Εγώ που το μόνιμο όνειρο μου ως έφηβη ήταν η φυγή όσο πιο μακριά γινόταν απ’ την πατρική εστία, προκειμένου να διεκδικήσω και να εδραιώσω την ανεξαρτησία μου. Όμως, ποιο παιδί στ’ αλήθεια «φεύγει» μακριά απ’ το σπίτι κι απ’ τον τόπο που μεγάλωσε; Ειδικά όταν γνωρίζει πως σε κάθε του γυρισμό εκεί θα βρίσκει πάντα αγάπη;

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s